Thuật ngữ E-sport là rào cản đầu tiên với bất kỳ ai mới theo dõi các giải đấu, bởi bình luận viên nói rất nhanh và hiếm khi dừng lại giải thích. Kho từ này còn phình ra mỗi mùa khi các đội tuyển sáng tạo lối chơi mới. Bài viết tổng hợp lớp từ đang được dùng nhiều nhất, chia theo từng nhóm để bạn dễ tra cứu khi xem trận trên KP88.
Vì sao kho thuật ngữ E-sport chuyên môn liên tục tăng lên
Không dòng thể thao nào có tốc độ tăng trưởng nhanh như đấu trường điện tử. Ba phần dưới lý giải nguyên nhân và điểm lại những gì đã thay đổi về thuật ngữ E-sport trong hai mùa gần đây.
Bản cập nhật game kéo theo từ mới
Mỗi khi nhà phát hành tung ra bản vá, các chỉ số tướng và vật phẩm đều thay đổi, kéo theo lối chơi phải điều chỉnh. Lối chơi mới xuất hiện thì cần tên gọi mới, và cộng đồng thường tự đặt trước khi giới bình luận sử dụng chính thức. Riêng mùa vừa rồi, kho thuật ngữ E-sport tiếng Việt nhận thêm khoảng ba mươi cách gọi chưa từng có trước đó. Người theo dõi giai đoạn vài tháng trở lại đây sẽ thấy rõ khoảng cách này.
Ảnh hưởng thuật ngữ E-sport từ giải quốc tế
Phần lớn từ chuyên môn có gốc tiếng Anh và được giữ nguyên khi du nhập, chỉ một số ít được dịch sang tiếng Việt. Điều này tạo ra tình trạng một khái niệm tồn tại song song hai cách gọi, gây khó cho người mới. Nhiều bình luận viên chọn dùng cả hai trong cùng một câu để khán giả ở mọi trình độ đều theo kịp. Đó cũng là lý do thuật ngữ E-sport nghe rối hơn hẳn so với các môn thể thao truyền thống.
Sự khác biệt giữa các cộng đồng game
Cùng một hành động nhưng người chơi bắn súng và người chơi đấu trường chiến thuật lại gọi bằng hai tên hoàn toàn khác nhau. Việc gộp chung mọi tựa game vào một bảng từ vựng vì thế không khả thi. Cách tiếp cận hợp lý là học theo từng tựa mà bạn quan tâm rồi mở rộng dần. Phần lớn thuật ngữ E-sport mang tính đặc thù cho một dòng game cụ thể.
Nhóm từ nền tảng dùng chung cho mọi tựa game
May mắn là vẫn có một lớp thuật ngữ E-sport được dùng xuyên suốt bất kể bạn xem giải nào. Nắm nhóm này trước sẽ giúp bạn hiểu được phần lớn nội dung bình luận. Bảng dưới tổng hợp các từ xuất hiện dày đặc nhất trong mọi trận đấu.
| Cách gọi | Nghĩa thực tế | Ghi chú khi nghe |
| Meta | Lối chơi đang chiếm ưu thế ở thời điểm hiện tại | Thay đổi sau mỗi bản update lớn |
| Pick ban | Giai đoạn chọn và cấm nhân vật trước trận | Quyết định phần lớn thế trận sắp diễn ra |
| Snowball | Trạng thái một đội thắng nhỏ rồi cuốn thành thắng lớn | Xuất hiện nhiều ở các trận chênh lệch |
| Comeback | Đội đang thua ngược dòng thắng lại | Thường gắn với một pha giao tranh quyết định |
| Clutch | Một cá nhân xoay chuyển tình thế lúc bất lợi | Cụm được hô nhiều nhất trong các pha cao trào |
| Throw | Đội đang thắng mắc sai lầm để mất lợi thế | Ngược nghĩa hoàn toàn với comeback |
| Roster | Danh sách những thành viên thi đấu chính thức | Thay đổi vào các kỳ chuyển nhượng |
| Bo3 và Bo5 | Thể thức thắng hai hoặc thắng ba ván | Quyết định độ dài của cả loạt đấu |
Cách gọi riêng trong từng dòng game phổ biến
Sau lớp nền, mỗi tựa game lại có bộ thuật ngữ E-sport đặc thù mà người ngoài gần như không hiểu nổi. Ba phần dưới đi qua ba dòng đang được theo dõi nhiều nhất tại thị trường Việt.
Từ chuyên môn trong các tựa game moba
Đây là dòng có kho từ dày nhất, gắn với hệ thống bản đồ chia làn và các mục tiêu lớn giữa bản đồ. Gank chỉ hành động di chuyển sang làn khác để hỗ trợ đồng đội tiêu diệt đối thủ, còn roam mang nghĩa rộng hơn là di chuyển linh hoạt quanh bản đồ. Split push mô tả chiến thuật một người đẩy lẻ ở làn xa để kéo giãn đội hình đối phương. Nhóm thuật ngữ E-sport này chiếm phần lớn thời lượng bình luận ở các giải lớn.
Thuật ngữ dùng trong dòng game bắn súng
Dòng này thiên về vị trí và thời điểm nên kho từ cũng xoay quanh hai yếu tố đó. Peek là động tác nhô ra khỏi vật che chắn để quan sát hoặc bắn, còn entry chỉ người vào khu vực đầu tiên để mở đường cho đồng đội. Eco round mô tả hiệp mà cả đội chủ động tiết kiệm tiền, chỉ mua vũ khí rẻ. Người mới theo dõi cần nắm nhóm thuật ngữ E-sport này trước khi hiểu được các bình luận về chiến thuật.
Đối với các dòng game đấu bài và chiến thuật
Dòng này gắn với việc xây dựng đội hình từ các quân bài hoặc đơn vị ngẫu nhiên. Curve mô tả nhịp lên đơn vị hợp lý qua từng lượt, còn tempo chỉ việc giữ thế chủ động buộc đối thủ phải phản ứng. Value trade là khái niệm đổi quân sao cho phần lợi nghiêng về mình. Số lượng thuật ngữ E-sport ở dòng này ít hơn nhưng lại trừu tượng hơn hẳn hai dòng trên.
Thuật ngữ E-sport trong khâu đặt cược
Nhóm từ này khác hẳn phần trên vì gắn với bảng tỷ lệ chứ không gắn với diễn biến trận. Người quen cược bóng đá sẽ thấy nhiều điểm tương đồng nhưng cũng có không ít cách gọi riêng. Bảng bên dưới giải nghĩa các thuật ngữ E-sport bạn gặp ngay khi mở giao diện đặt cược.
| Cách gọi | Nghĩa thực tế | Lưu ý khi vào vé |
| Kèo chấp map | Chấp số ván thắng giữa hai đội | Phổ biến nhất ở các loạt đấu Bo3 và Bo5 |
| Tài xỉu map | Dự đoán tổng số ván của cả loạt | Bo3 thường đặt mốc 2,5 ván |
| First blood | Đội có pha hạ gục đầu tiên | Kết quả thường đến trong năm phút đầu |
| Kèo mục tiêu lớn | Đội hạ gục được mục tiêu trung lập đầu tiên | Chỉ áp dụng cho dòng đấu trường chiến thuật |
| Kèo thời lượng | Tổng thời gian diễn ra một ván đấu | Mốc phổ biến quanh ba mươi phút |
| Handicap kill | Chấp số lượt hạ gục giữa hai đội | Biến động mạnh nếu một đội cuốn chiếu |
| Hủy kèo | Vé được hoàn khi trận bị dừng | Xảy ra khi có sự cố kỹ thuật kéo dài |
Lớp từ mới nổi lên trong mùa giải năm nay
Phần này dành cho những ai đã quen theo dõi nhưng muốn cập nhật các cách gọi vừa xuất hiện. Chúng chưa vào từ điển chính thức nhưng đã được dùng thường xuyên trên sóng. Nắm được nhóm thuật ngữ mới này sẽ giúp bạn bắt nhịp bình luận nhanh hơn và không bị khựng.
- Cụm mô tả lối chơi chậm rãi, kéo dài trận để chờ trang bị hoàn thiện đang được gọi là scaling. Cách chơi này trở lại mạnh sau bản cập nhật giảm sức mạnh.
- Từ dive dùng cho pha lao thẳng vào trụ đối phương để hạ gục, chấp nhận đổi máu. Tần suất xuất hiện tăng rõ trong mùa vừa rồi.
- Cụm off meta chỉ lựa chọn nhân vật đi ngược xu hướng chung, thường gây bất ngờ ở vòng loại trực tiếp. Đây là thuật ngữ E-sport được nhắc nhiều mỗi khi có bất ngờ.
- Từ reset mô tả khoảnh khắc cả hai đội cùng lùi về hồi phục, đưa thế trận về cân bằng. Bình luận viên dùng để đánh dấu ranh giới giữa các giai đoạn.
- Cụm mid game gap chỉ khoảng chênh lệch trình độ ở giai đoạn giữa trận, phần được xem là khó chơi nhất. Nhóm từ chỉ giai đoạn trận đấu ngày càng chi tiết hơn.
Kết luận
Thuật ngữ E-sport mở rộng rất nhanh nhưng phần lõi vẫn ổn định, nắm nhóm từ nền là bạn đã theo được phần lớn nội dung bình luận. Tra thêm nhóm từ riêng của tựa game bạn quan tâm rồi bổ sung dần lớp từ cá cược. Vào KP88 để theo dõi các giải đang diễn ra.
